Νίκολα Στέρτζον: «Η Τερίζα Μέι είναι ανίκανη να φέρει συμφωνία για το Brexit

Το Greek List ευχαριστεί τον Γιάννη Ανδριτσόπουλο για την αποστολή του άρθρου του στην ομάδα μας το οποίο δημοσιεύθηκε στα ΝΕΑ.

Στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στα «ΝΕΑ», η 48χρονη πρωθυπουργός της Σκωτίας και αρχηγός του Σκωτικού Εθνικού Κόμματος ξεκαθαρίζει ότι το ζήτημα της ανεξαρτησίας της Σκωτίας δεν έχει κλείσει και πως προετοιμάζει νέο δημοψήφισμα

Η «Ντέιλι Μέιλ» και η «Σαν» έχουν γράψει ότι είναι «η πιο επικίνδυνη γυναίκα στη Βρετανία». Οχι ότι πρέπει να δίνει κανείς σημασία στα πρωτοσέλιδα αυτών των δύο εξόχως λαϊκιστικών ταμπλόιντ (που τυγχάνει όμως να είναι οι εφημερίδες με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία στη Γηραιά Αλβιώνα…), αλλά όσο να ‘ναι η μομφή αυτή δεν περνά απαρατήρητη. Σύμφωνα με το, σαφώς εγκυρότερο, BBC, πρόκειται για τη γυναίκα που «κρατά την ενότητα του Ηνωμένου Βασιλείου στα χέρια της». Είναι, αλήθεια, τόσο ισχυρή η Νίκολα Στέρτζον; Τον Νοέμβριο του 2014, η δικηγόρος από το Ερβιν της Νοτιοδυτικής Σκωτίας έγινε η πρώτη γυναίκα που φτάνει στο ύπατο αξίωμα τόσο της χώρας όσο και του κόμματός της. Η, 48χρονη σήμερα, πρωθυπουργός της Σκωτίας και αρχηγός του Σκωτικού Εθνικού Κόμματος (SNP) δεν τα πάει καθόλου καλά με την άλλη «σιδηρά» γυναίκα του Ηνωμένου Βασιλείου: τη βρετανίδα πρωθυπουργό Τερίζα Μέι. Στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στα «ΝΕΑ», η Νίκολα Στέρτζον αποκαλεί τη βρετανική κυβέρνηση ανίκανη να φέρει μια υλοποιήσιμη συμφωνία για το Brexit και ξεκαθαρίζει ότι το ζήτημα της ανεξαρτησίας της Σκωτίας δεν έχει κλείσει, προαναγγέλλοντας πως εντός των προσεχών εβδομάδων θα αποκαλύψει το χρονοδιάγραμμα για τη διεξαγωγή νέου δημοψηφίσματος. Παράλληλα, στέλνει μήνυμα φιλίας στους Ελληνες της Σκωτίας και επιτίθεται στη Μέι για τις επαίσχυντες, όπως λέει, δηλώσεις της κατά των ευρωπαίων μεταναστών.

Η ημέρα του Brexit πλησιάζει, ωστόσο η βρετανική Βουλή δεν έχει ακόμη εγκρίνει τη Συμφωνία Αποχώρησης. Πόσο πιθανό είναι το σενάριο ενός άτακτου Brexit; Πιστεύετε ότι θα ήταν καταστροφικό για το Ηνωμένο Βασίλειο;

Η βρετανίδα πρωθυπουργός πρέπει να αποκλείσει το ενδεχόμενο εξόδου χωρίς συμφωνία. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι έτοιμο να εγκαταλείψει την ΕΕ σε κάτι λιγότερο από 30 ημέρες. Ενα Brexit χωρίς συμφωνία θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικό οικονομικό σοκ, το οποίο ενδεχομένως θα οδηγούσε τη Σκωτία σε ύφεση αντίστοιχης κλίμακας με το οικονομικό κραχ του 2008. Η συμφωνία που πρότεινε η πρωθυπουργός δεν παρέχει καμία βεβαιότητα, κάτι που θα μπορούσε να μειώσει τις επενδύσεις στη Σκωτία κατά 1 δισ. στερλίνες φέτος. Επιπροσθέτως θα ακολουθήσουν χρόνια δύσκολων διαπραγματεύσεων χωρίς να υπάρχει εγγύηση ότι μπορεί πραγματικά να επιτευχθεί μια εμπορική συμφωνία. Επιπλέον, η αποχώρηση της Σκωτίας από την ευρωπαϊκή ενιαία αγορά, η οποία είναι οκτώ φορές μεγαλύτερη από το Ηνωμένο Βασίλειο, θα πλήξει σφοδρά την οικονομία μας. Θα υπάρξουν και άλλες επιπτώσεις στον εφοδιασμό σε τρόφιμα – όπου αναμένεται να επηρεαστεί σημαντικά τόσο η διαθεσιμότητα όσο και η τιμή τους – σε φάρμακα, στις μεταφορές, στις θέσεις εργασίας και στις αγροτικές κοινότητές μας. Δεν υπάρχει καμία απολύτως ανάγκη για μια τέτοια αβεβαιότητα ή σύγχυση. Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου πρέπει να ενεργήσει τώρα για να αποφύγει ένα καταστροφικό no-deal. Οποιαδήποτε μορφή Brexit θα είναι κακή για τη Σκωτία. Αλλά η οικονομική ζημιά θα είναι πολύ χειρότερη εάν η βρετανική κυβέρνηση αποφασίσει να βγει από την ΕΕ χωρίς συμφωνία. Καθώς πλησιάζουμε επικίνδυνα στις 29 Μαρτίου, χωρίς να έχει επικυρωθεί τίποτα, καλώ τη βρετανίδα πρωθυπουργό να αποκλείσει ένα Brexit χωρίς συμφωνία.

Εχετε δηλώσει ότι η δικλίδα ασφαλείας (backstop) για τη Βόρεια Ιρλανδία θα έχει καταστροφικές επιπτώσεις στην οικονομία της Σκωτίας. Γιατί θεωρείτε ότι αυτός ο μηχανισμός είναι κακός για τη Σκωτία;

Υποστηρίζω πλήρως τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής και τη διατήρηση ανοικτών συνόρων στη νήσο της Ιρλανδίας. Ωστόσο, όπως έχει διαφανεί από τις προτάσεις της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου για τη Βόρεια Ιρλανδία, είναι δυνατές διαφοροποιημένες διευθετήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτό αναδεικνύει το αίτημα μιας προσέγγισης ειδικά προσαρμοσμένης στη Σκωτία, η οποία ψήφισε με συντριπτική πλειοψηφία υπέρ της παραμονής στην ΕΕ. Οι ισχύουσες προτάσεις θα μπορούσαν να θέσουν τη Σκωτία σε ανταγωνιστικό μειονέκτημα έναντι της Βόρειας Ιρλανδίας, κάτι που είναι πιθανό να μας κοστίσει σε ό,τι αφορά την απώλεια θέσεων εργασίας και επενδύσεων.

Πιστεύετε ότι το Brexit πρέπει να ματαιωθεί, ακόμη και σε αυτό το προχωρημένο στάδιο; Τάσσεστε ακόμη υπέρ της διεξαγωγής δεύτερου δημοψηφίσματος για το Brexit;

Η Τερίζα Μέι παραδέχθηκε τώρα, για πρώτη φορά, ότι το Ηνωμένο Βασίλειο ίσως να μην αποχωρήσει στις 29 Μαρτίου και άνοιξε τον δρόμο για παράταση της διαδικασίας του άρθρου 50, επί της οποίας οι βουλευτές θα ψηφίσουν μέσα στον τρέχοντα μήνα. Οι βουλευτές θα έχουν επίσης την ευκαιρία να ψηφίσουν για να αποκλείσουν οριστικά την έξοδο χωρίς συμφωνία, εάν απορριφθεί και πάλι η συμφωνία της πρωθυπουργού. Αυτό σημαίνει ότι εάν ζητηθεί και δοθεί παράταση της παραμονής στην ΕΕ, παρουσιάζεται η ευκαιρία να ισχυροποιηθεί το αίτημα για ένα δεύτερο δημοψήφισμα για το Brexit. Πιστεύω ότι ένα δημοψήφισμα θα ήταν δικαιολογημένο επειδή καθίσταται ολοένα και πιο σαφές ότι οι πολίτες δεν είχαν επαρκή πληροφόρηση όταν ψήφισαν το 2016, αλλά και επειδή η κυβέρνηση και η Βουλή του Ηνωμένου Βασιλείου αποδείχθηκαν παντελώς ανίκανες να μεταφράσουν την επικράτηση του Leave σε μια εφαρμόσιμη και υλοποιήσιμη συμφωνία.

Εχετε επανειλημμένως ζητήσει να διεξαχθεί νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας. Δεν έχουν ήδη εκφράσει τη βούλησή τους γι’ αυτό το θέμα οι Σκωτσέζοι; Θεωρείτε ότι η πλειοψηφία του λαού της Σκωτίας στηρίζει σήμερα την ανεξαρτησία;

Το 2016 η Σκωτία ψήφισε με συντριπτική πλειοψηφία να παραμείνει στην ΕΕ. Ωστόσο, αυτό το αποτέλεσμα αγνοήθηκε πλήρως από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου. Το Brexit απέδειξε χωρίς αμφιβολία ότι τα συμφέροντα της Σκωτίας ούτε προστατεύονται ούτε αναγνωρίζονται από το Ουέστμινστερ. Η κυβέρνησή μας εξελέγη με την προγραμματική δέσμευση ότι η Σκωτία πρέπει να έχει το δικαίωμα να διεξαγάγει δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της, εάν κινδυνεύσουμε να εγκαταλείψουμε την ΕΕ παρά τη δημοκρατική βούλησή μας. Κατά τη διάρκεια του προηγούμενου δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία το 2014 μας υποσχέθηκαν ότι ο μόνος τρόπος να διατηρήσουμε την ευρωπαϊκή μας ιδιότητα είναι να παραμείνουμε στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σήμερα, αυτό έχει αποδειχθεί εντελώς ψευδές και τώρα βρισκόμαστε στη γελοία θέση να συρόμαστε έξω από την ΕΕ παρά τη θέλησή μας.

Εχετε πει ότι το χάος του Brexit ισχυροποιεί το αίτημα για ανεξαρτησία στη Σκωτία. Πώς σχετίζεται το Brexit με τη συζήτηση για την ανεξαρτησία της Σκωτίας;

Η Σκωτία ψήφισε να παραμείνει στην Ευρωπαϊκή Ενωση με ποσοστό 62% έναντι 38%. Με τα σημερινά δεδομένα, στις 29 Μαρτίου η Σκωτία αντιμετωπίζει την προοπτική να εγκαταλείψει την ΕΕ ενάντια στη δημοκρατικά εκφρασμένη βούλησή της. Και, όπως σας είπα, σε ολόκληρη τη διαδικασία του Brexit η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου αγνόησε την ετυμηγορία και τη φωνή της Σκωτίας. Αυτό εγείρει ένα θεμελιώδες ζήτημα σχετικά με τον τρόπο που ασκείται η λήψη πολιτικών αποφάσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο και δη αυτών που έχουν να κάνουν με τη φύση του ίδιου του Ηνωμένου Βασιλείου. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε – και αυτό είναι κάτι που δεν θυμόμαστε πάντα ούτε στο Ηνωμένο Βασίλειο, πολλώ δε μάλλον σε διεθνές επίπεδο, – ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι ένα ενιαίο κράτος. Αποτελείται από τέσσερα έθνη: την Αγγλία, τη Σκωτία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία. Μας λένε συχνά εδώ στη Σκωτία ότι αυτή η σχέση είναι ισότιμη. Ωστόσο, δύο μέρη του Ηνωμένου Βασιλείου – η Σκωτία και η Βόρεια Ιρλανδία – ψήφισαν να παραμείνουν στην ΕΕ. Τα άλλα δύο – η Ουαλία και η Αγγλία – ψήφισαν να αποχωρήσουν. Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου θα μπορούσε να έχει διεξαγάγει συζητήσεις με τις αποκεντρωμένες κυβερνήσεις αλλά και με άλλους για το πώς θα εγκαταλείψει την ΕΕ. Θα μπορούσε να εξετάσει και να κάνει συμβιβασμούς που λαμβάνουν υπόψη τις διαφορετικές απόψεις στα διάφορα μέρη του Ηνωμένου Βασιλείου. Η κυβέρνηση της Σκωτίας ήταν πρόθυμη να συμμετάσχει σε τέτοιες συζητήσεις. Αντ’ αυτού, η ετυμηγορία της Σκωτίας στο δημοψήφισμα αγνοήθηκε. Στα δυόμισι και πλέον χρόνια από τότε που διεξήχθη, τα συμφέροντά μας έχουν παραγκωνιστεί. Γίνεται όλο και πιο δύσκολο, για την ακρίβεια είναι πλέον πραγματικά αδύνατο, να ταυτίσουμε την εμπειρία μας αυτή με την ιδέα ενός Ηνωμένου Βασιλείου που βασίζεται στην ισότιμη σχέση μεταξύ των εθνών. Κατά τη γνώμη μου, το Brexit καθιστά το αίτημα για ανεξαρτησία της Σκωτίας ισχυρότερο ημέρα με την ημέρα.

Πότε θα διεξαχθεί το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία; Πώς θα αντιδράσετε εάν η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου το απαγορεύσει;

Εν μέσω του χάους και της σύγχυσης του Brexit, νομίζω ότι είναι πιο σαφές από ποτέ ότι τα συμφέροντα της Σκωτίας δεν εξυπηρετούνται από το σύστημα στο Ουέστμινστερ, το οποίο πολύ συχνά αντιμετωπίζει τη Σκωτία ως κάτι δευτερεύον και όχι ως ισότιμο εταίρο στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ως πρωθυπουργός της Σκωτίας θα εκθέσω τις σκέψεις μου για το ζήτημα της ανεξαρτησίας και για ένα δημοψήφισμα μέσα στις προσεχείς εβδομάδες, μόλις καταστεί σαφέστερο ποια πορεία θα ακολουθήσει το Ηνωμένο Βασίλειο.

Σε περίπτωση πρόωρων εθνικών εκλογών, θα ήσασταν διατεθειμένοι να σχηματίσετε μια κυβέρνηση συνασπισμού μεταξύ Εργατικού Κόμματος και SNP;

Θα είμαστε έτοιμοι να δώσουμε τη μάχη στις εκλογές εάν προκηρυχθούν και θα είμαστε επίσης έτοιμοι να συνεργαστούμε με άλλα κόμματα για να αντιταχθούμε στις εξαιρετικά καταστροφικές προτάσεις των Συντηρητικών για το Brexit.

Η Τερίζα Μέι έχει πει ότι το Brexit θα εμποδίσει τους μετανάστες από την ΕΕ να «προσπερνούν τους άλλους στην ουρά». Ορισμένοι σχολιαστές επισημαίνουν ότι το δημοψήφισμα για το Brexit οδήγησε στη δαιμονοποίηση των μεταναστών. Αποτελεί η μετανάστευση των Ευρωπαίων πραγματικό πρόβλημα για το Ηνωμένο Βασίλειο; Πιστεύετε ότι η ελεύθερη μετακίνηση πολιτών θα πρέπει να σταματήσει ή να συνεχιστεί;

Ορισμένα από τα σχόλια της βρετανικής κυβέρνησης για τη μετανάστευση, συμπεριλαμβανομένου αυτού για όσους «προσπερνούν τους άλλους στην ουρά»  ως αναφορά στους πολίτες της ΕΕ που ζουν εδώ, είναι απολύτως επαίσχυντα. Για τη Σκωτία, η κατάργηση του δικαιώματός μας στην ελεύθερη μετακίνηση είναι ένα από τα μεγαλύτερα μειονεκτήματα του Brexit. Οπως και στην Ελλάδα, έτσι κι εδώ έχουμε σήμερα το αυτόματο δικαίωμα να εργαζόμαστε και να σπουδάζουμε στην Ευρώπη. Στο μέλλον, οι Σκωτσέζοι θα μπορούσαν να στερηθούν αυτό το δικαίωμα. Και οι πολίτες της Ελλάδας και της υπόλοιπης Ευρώπης θα μπορούσαν να στερηθούν την ευκαιρία να δουλεύουν και να σπουδάζουν στη Σκωτία. Νομίζω ότι η κατάργηση της ελεύθερης μετακίνησης είναι λάθος. Στον διασυνδεδεμένο κόσμο μας, θα πρέπει να διευκολύνουμε τους ανθρώπους να μοιράζονται διαφορετικούς πολιτισμούς και ιδέες. Η μετανάστευση έχει ωφελήσει τη χώρα μας. Τα πανεπιστήμια, οι επιχειρήσεις και οι κοινότητές μας έχουν ωφεληθεί πάρα πολύ από τις δεξιότητες και τις ιδέες που έχουν φέρει οι μετανάστες στη Σκωτία.

«Οι πολίτες της ΕΕ είναι ευπρόσδεκτοι εδώ στη Σκωτία»

Χιλιάδες Ελληνες έχουν κάνει τη Σκωτία σπίτι τους τα τελευταία χρόνια. Αυτοί οι άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν υπό καθεστώς αβεβαιότητας για το μέλλον τους λόγω του Brexit. Ποιο είναι το μήνυμά σας προς τους Ελληνες που ζουν και εργάζονται στη Σκωτία;

Οι πολίτες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των Ελλήνων, που έχουν κάνει τη Σκωτία σπίτι τους είναι δικαιολογημένα ανήσυχοι για το μέλλον τους λόγω του Brexit. Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου θα μπορούσε – και θα έπρεπε – να έχει κάνει πολύ περισσότερα για να τους δώσει τις διαβεβαιώσεις που χρειάζονται. Είμαι αποφασισμένη να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να διασφαλίσουμε ότι οι Ελληνες και οι υπόλοιποι πολίτες της ΕΕ που μένουν στη Σκωτία θα συνεχίσουν να αισθάνονται ευπρόσδεκτοι και να νιώθουν ότι τους εκτιμούμε. Η κυβέρνηση της Σκωτίας θα συνεχίσει να καταπολεμά κάθε μορφή διακρίσεων εις βάρος πολιτών της ΕΕ που ζουν στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι πολίτες της ΕΕ είναι ευπρόσδεκτοι εδώ στη Σκωτία. Αναγνωρίζουμε τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν στην οικονομία μας, στις δημόσιες υπηρεσίες και στις κοινότητές μας.

Πηγή: Τα Νέα