6 Μαΐου: Παγκόσμια Ημέρα Κατά Της Δίαιτας

6 Μαΐου: Παγκόσμια Ημέρα Κατά Της Δίαιτας

Η Παγκόσμια Ημέρα Κατά Της Δίαιτας θεσπίστηκε το 1992, όταν η πρώην ανορεξική και νυν συγγραφέας Mary Evans Young άκουσε ότι μια νεαρή έφηβη αυτοκτόνησε γιατί «δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει το πάχος της».

Η μέρα αυτή έχει σαν στόχο να ενημερώσει τους ανθρώπους για τα αρνητικά αποτελέσματα που μπορεί να έχουν οι δίαιτες αδυνατίσματος.

Παράλληλα, τη μέρα αυτή καλούμαστε να αποδεχθούμε τον εαυτό μας, να ενημερωθούμε για τους κινδύνους των διαιτών και να γιορτάσουμε την ομορφιά και την ποικιλομορφία του ανθρώπινου σώματος –ανεξάρτητα από το μέγεθος του.

«Ας φάμε απόψε… και από Δευτέρα δίαιτα»

Μήπως η παραπάνω έκφραση σας είναι γνώριμη; Πολύ πιθανό, αφού η πλειοψηφία των ενηλίκων έχει μπει τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του στη διαδικασία δίαιτας. Ειδικά οι γυναίκες, συχνά περνάνε μια ολόκληρη ζωή «κάνοντας δίαιτα», χωρίς κάτι τέτοιο να είναι πάντα απαραίτητο ή αποτελεσματικό.

Σε ότι αφορά τη νέα γενιά, πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι τα παιδιά γονέων που απασχολούνται με το βάρος τους ή είναι συχνά υπό δίαιτα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν διατροφικές διαταραχές ή να γίνουν παχύσαρκα μεγαλώνοντας.

Τελικά οι δίαιτες δουλεύουν;

Κι όμως, παρόλο που μεγάλο μέρος του πληθυσμού είναι «σε δίαιτα», τα ποσοστά παχυσαρκίας συνεχώς αυξάνονται. Και αυτό γιατί ακόμα και όταν μια δίαιτα οδηγεί σε απώλεια βάρους, η συντριπτική πλειοψηφία (περίπου το 95%) ξαναπαίρνει τα κιλά που έχασε (ή και περισσότερα) μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.

Αυτή η συστηματική απώλεια και επαναπρόληψη βάρους, η λεγόμενη ανακύκλωση βάρους ή «φαινόμενο γιο-γιο», σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο νοσηρότητας και θνησιμότητας σε μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες.

 

Γιατί το «φαινόμενο γιο-γιο» είναι ανθυγιεινό;

Το «φαινόμενο γιο-γιο» παρατηρείται κατά κύριο λόγο σε άτομα τα οποία ακολουθούν αυστηρές, στερητικές δίαιτες και δεν ασκούνται. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να χάνεται βάρος, όμως η απώλεια αφορά κυρίως μυϊκό ιστό και υγρά, και όχι λίπος.

Χάνοντας μυς, μειώνονται οι καύσεις του οργανισμού, με αποτέλεσμα η διατήρηση του νέου βάρους να είναι δυσκολότερη. Αυτό σε συνδυασμό με την έντονη επιθυμία κατανάλωσης των «απαγορευμένων» τροφίμων της στερητικής δίαιτας οδηγεί σε επαναπρόσληψη του χαμένου βάρους, το οποίο όμως αυτή τη φορά είναι σε μεγαλύτερο ποσοστό λίπος. Τελικό αποτέλεσμα; Το άτομο επανέρχεται στα κιλά με τα οποία ξεκίνησε, όμως έχει περισσότερο λίπος και χαμηλότερες καύσεις.

Και το σημαντικότερο: «χρεώνεται» μια αποτυχία σε μια άνιση μάχη. Η αποτυχία αυτή είναι ιδιαίτερα επιζήμια για την αυτοεκτίμηση του ατόμου, δυσκολεύοντας ακόμα περισσότερο την υιοθέτηση μιας υγιούς σχέσης με το φαγητό.

Τελικά, τι δουλεύει;

Η απώλεια βάρους είναι μια περίπλοκη διαδικασία η οποία δεν πρέπει να αποτελεί αυτοσκοπό. Προϋποθέτει ρεαλιστικούς στόχους, συγκεκριμένα κίνητρα, υπομονή, επιμονή και κατάλληλη καθοδήγηση.

Ορισμένα από τα χαρακτηριστικά μιας «επιτυχημένης δίαιτας» είναι τα εξής:

  • Βασίζεται στις αρχές της ισορροπημένης διατροφής.
  • Είναι εξατομικευμένη και προσαρμοσμένη στον τρόπο ζωής, τις συνήθειες και τις προτιμήσεις του ατόμου.
  • Δεν είναι στερητική, δεν απαγορεύει τρόφιμα ή ομάδες τροφίμων και δεν ενθαρρύνει ακραίες συμπεριφορές (μονοφαγία, αποτοξίνωση, νηστεία κλπ).
  • Μεθοδεύει τη σταδιακή αλλαγή συμπεριφοράς με στόχο την υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνήθειών και την αύξηση της φυσικής δραστηριότητας.
  • Δεν περιορίζει κοινωνικά, αλλά βοηθά το άτομο να κάνει συνετές επιλογές εντός και εκτός σπιτιού.
  • Έχει σαν κύριο στόχο να υποστηρίξει το άτομο στην εδραίωση μιας υγιούς σχέση με το φαγητό και παράλληλα εξασφαλίζει τη σταδιακή απόκτηση και διατήρηση ενός υγιούς βάρους.

Κλείνοντας, να θυμάστε ότι το σημαντικότερο είναι να αποδεχτείτε και να αγαπήσετε το σώμα σας όπως είναι. Καμία δίαιτα δεν πρόκειται να σας το δώσει αυτό. Η βελτίωση των διατροφικών συνήθειών και του τρόπου ζωής θα έρθει από μέσα σας, εφόσον «τα βρείτε» με τον εαυτό σας. Άλλωστε, το θέμα δεν είναι να χάσετε βάρος, αλλά να γίνετε ο καλύτερος και πιο υγιής εαυτός σας.

H Μαρία Κολοτούρου είναι Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος με πολυετή εμπειρία στη διαχείριση βάρους. Μέσω της ιστοσελίδας της παρέχει online υπηρεσίες διατροφής σε άτομα από όλο τον κόσμο.